Καστοριά

Ανάμεσα σε βουνά και μικρές πεδιάδες, στέκεται περήφανη η πάλαι ποτέ αρχόντισσα και κοσμοπολίτισσα της Δυτικής Μακεδονίας, η όμορφη πόλη της Καστοριάς. Χτισμένη αμφιθεατρικά, πάνω σε δυο χαμηλούς λόφους, καθρεφτίζεται στα ήρεμα νερά της λίμνης Ορεστειάδας, σχηματίζοντας μια ιδιότυπη χερσόνησο μέσα σε αυτή.

Τον χειμώνα η πόλη της Καστοριάς συχνά σε υποδέχεται φορώντας τη λευκή της ενδυμασία, με τη λίμνη παγωμένη και ακίνητη. Το καλοκαίρι δε θα συναντήσεις εκεί καύσωνες, παρά μόνο δροσερές νύχτες, που τα φώτα της πόλης καθρεφτίζονται στη λίμνη. Το σίγουρο όμως είναι ότι όποια εποχή κι αν επισκεφτείς την Καστοριά η πόλη θα σε γοητεύσει με τη νοσταλγική ομορφιά της και τον τόσο αρμονικό τρόπο με τον οποίο συνδυάζει το αστικό με το φυσικό τοπίο.

Η Καστοριά στο παρελθόν υπήρξε πόλη με μεγάλο πλούτο, χάρη στο εμπόριο γούνας που ξεκίνησε τον 16ο αιώνα. Οι ξακουστές της γούνες σιγά σιγά έγιναν περιζήτητες σε όλη την Ελλάδα και έπειτα σε όλη την Ευρώπη. Το αποτέλεσμα ήταν μεγάλος πλούτος να συρρέει στην παραλίμνια πόλη. Η όψη της τότε άρχισε να αλλάζει χάρη στα μεγαλοπρεπή αρχοντικά που άρχισαν να χτίζονται από τους πλούσιους γουναράδες. Για αρκετά χρόνια η πόλη ευημερούσε οικονομικά. Η καθοδική πορεία της ξεκίνησε στη δεκαετία του ’80, όταν η ανερχόμενη κινέζικη αγορά με πολύ χαμηλότερες τιμές αλλά και τα οικολογικά κινήματα κατάφεραν ένα καίριο πλήγμα στο εμπόριο γούνας. Σήμερα ο επισκέπτης της πόλης μπορεί να προμηθευτεί γούνες αλλά και πολλά προϊόντα από γούνα στα παραλίμνια μαγαζάκια.

Κληρονομιά εκείνης της εποχής είναι η παραδοσιακή συνοικία της πόλης, το Ντόλτσο, που αποτελεί μια ευχάριστη έκπληξη δίπλα στις ογκώδεις πολυκατοικίες της σύγχρονης πόλης. Τα αρχοντικά, που σταδιακά αναστηλώνονται και πολλές φορές γίνονται μουσεία (Λαογραφικό μουσείο, μουσείο Ενδυματολογίας) ή ξενώνες, είναι ζωντανοί μάρτυρες της ιστορίας της πόλης, το ίδιο και οι 70 βυζαντινές και μεταβυζαντινές εκκλησίες. Στριμωγμένες ανάμεσα στα σπίτια, καθώς πολλές φορές ήταν οικογενειακά παρεκκλήσια, στολίζουν με έναν μοναδικό τρόπο την πόλη, χάρη στον πλούσιο εσωτερικό και εξωτερικό διάκοσμό τους. Η πιο γνωστή από όλες, η Μονή Παναγίας Μαυριώτισσας, βρίσκεται κοντά στη λίμνη και οι εξωτερικές τοιχογραφίες της απεικονίζουν αυτοκράτορες του Βυζαντίου.

Την παράσταση όμως κλέβει η λίμνη. Επιβλητική, γαλήνια, συναρπαστική, καθρεφτίζει στα νερά της όλη την πόλη. Ο περίπατος στον παραλίμνιο πεζόδρομο επιβάλλεται και αποτελεί αγαπημένη συνήθεια ακόμη και των ντόπιων.  Τα πλατάνια, οι οξιές και οι καλαμιές στις όχθες της λίμνης προσφέρουν καταφύγιο σε πολλά είδη πουλιών που ζουν στη λίμνη όλο τον χρόνο και είναι ατραξιόν για τους επισκέπτες καθώς, εξοικειωμένα με την ανθρώπινη παρουσία, επιζητούν κάποια λιχουδιά. Ψαράδες με καλάμια διεκδικούν κι εκείνοι το μερίδιό τους από τα ψάρια της λίμνης. Εντυπωσιακή είναι η θέα από το εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία και το ύψωμα του Αγίου Αθανασίου. Αλλά και στα έγκατα της γης απρόσμενα συναντάς έναν μυστηριώδη υδάτινο κόσμο. Το Σπήλαιο του Δράκου δεν μπορεί να αφήσει ασυγκίνητο κανέναν επισκέπτη, με τις εφτά υπόγειες λίμνες και τις δέκα αίθουσες με σταλαγμίτες και σταλακτίτες.

Στα στενά της πόλης υπάρχουν πολλά καφέ αλλά και εστιατόρια που προσφέρουν τοπικά πιάτα όπως σαρμάδες με λάχανο τουρσί, κεφτέδες με μακάλο (σάλτσα με αλεύρι, ντομάτα και σκόρδο), γριβάδι στον ταβά, αρμιόπιτα, και ρυζόπιτα αλλά και τα άγρια μανιτάρια στο τηγάνι. Στα παραδοσιακά καφενεία ζητήστε πιάτα με γίγαντες και μεζέδες συνοδευμένα με το παραδοσιακό τσίπουρο. 

Η Καστοριά καταφέρνει να δέσει το αστικό τοπίο με τη φυσική ομορφιά, το παλιό με το νέο, τη νοσταλγία με τη λαχτάρα για ανακάλυψη. Όποια εποχή του χρόνου κι αν την επισκεφθείς θα σε περιμένει φορώντας τα καλά της, και είναι σίγουρο ότι δε θα σε απογοητεύσει!

Εικόνες