Ο άγιος Φανούριος: Ο νεοφανής μάρτυρας της ορθόδοξης Εκκλησίας
Ένας από τους πιο αγαπημένους αγίους της ελληνικής ορθόδοξης Εκκλησίας είναι ο άγιος Φανούριος. Είναι ιδιαίτερα αγαπητός γιατί σε αυτόν προστρέχουν οι πιστοί όταν έχουν χάσει κάτι και θέλουν να τους φανερωθεί. Η επίκληση στον Άγιο συνήθως συνοδεύεται με την παρασκευή μιας «Φανουρόπιτας», μιας πίτας δηλαδή ειδικά φτιαγμένης για προσφορά στον Άγιο.
Η μνήμη του εορτάζεται στις 27 Αυγούστου με ιδιαίτερη λαμπρότητα σε όλη τη χώρα. Πλήθος πιστών συρρέει στις εκκλησίες έχοντας μια φανουρόπιτα. Στις μέρες μας τα αιτήματα είναι διαφόρων ειδών –από την εύρεση ενός χαμένου αντικειμένου μέχρι την εύρεση ενός χαμένου προσώπου. Παλαιότερα η φανουρόπιτα συνήθως προσφερόταν στον Άγιο από τις ανύπανδρες κοπέλες για να τους φανερώσει τον άντρα που θα έπαιρναν για σύζυγό τους.
Ο άγιος Φανούριος είναι ένας άγιος νεοφανής, γιατί παρέμενε άγνωστος για πολλούς αιώνες και φανερώθηκε περίπου τον 14ο αιώνα στη Ρόδο. Εκεί, κατά τη διάρκεια ανασκαφών που γινόντουσαν στα παλαιά τείχη, βρέθηκε ένας ναός με πολλές κατεστραμμένες εικόνες. Ανάμεσα σε άλλες γνωστές, βρέθηκε και η μέχρι τότε άγνωστη εικόνα του αγίου από τον Μητροπολίτη Ρόδου Νείλο. Η εικόνα έγραφε «Άγιος Φανώ» και παρουσίαζε έναν νεαρό που ήταν ντυμένος στρατιώτης και κρατούσε ένα κερί. Περιμετρικά της εικόνας, με 12 μικρότερες εικόνες, παρουσιαζόταν το μαρτύριό του: η καταδίκη του από τον ηγεμόνα, ο λιθοβολισμός του, το μαστίγωμά του, το γδάρσιμό του με σιδερένια νύχια, ο εγκλεισμός του στη φυλακή, το βασανιστήριό του μπροστά στον ηγεμόνα, η καύση του σώματός του με αναμμένες λαμπάδες, το καταπλάκωμά του από μεγάλο βράχο και τέλος η εμφάνισή του μέσα σε μια μεγάλη φωτιά να σηκώνει τα χέρια ψηλά δεόμενος τον Θεό. Μετά την εύρεση της εικόνας ο Μητροπολίτης Νείλος ανοικοδόμησε τον ναό και συνέταξε την Ακολουθία του αγίου.
Η παράδοση λέει ότι η φανουρόπιτα πρέπει να φτιάχνεται με μονό αριθμό υλικών: ή επτά ή εννέα. Επίσης πολλοί αναφέρουν ότι η φανουρόπιτα προσφέρεται για να συγχωρεθούν τα κρίματα της αμαρτωλής μητέρας του Αγίου, κάτι που όμως δεν επιβεβαιώνεται από την ορθόδοξη πίστη.
