Ο Δίσκος της Φαιστού

Ο περίφημος Δίσκος της Φαιστού ανακαλύφθηκε τον Ιούλιο του 1908 στο παλάτι της Φαιστού, στην Κρήτη, από τον Ιταλό αρχαιολόγο Λουίτζι Περνιέ. Αποτελεί κορυφαίο αρχαιολογικό εύρημα, που επιδέχεται διάφορες ερμηνείες, από τις οποίες καμία δεν έχει γίνει ομόφωνα αποδεκτή από την επιστημονική κοινότητα. 

Κάτω από πολλά στρώματα σκόνης και ερειπίων, ο Δίσκος της Φαιστού διατηρήθηκε άφθαρτος για αιώνες, κουβαλώντας μαζί του τα σύμβολα των Μινωιτών. Ο δίσκος έχει διάμετρο περίπου 16 εκατοστά και πάχος 2,1 εκατοστά. Η ακριβής χρονολόγησή του είναι δύσκολο να γίνει, ωστόσο εικάζεται ότι προέρχεται από τη Μεσομινωική περίοδο, περίπου τον 17ο αιώνα π.Χ. Πάνω του, σε μορφή σπείρας, απεικονίζονται 242 σημεία γραφής, 123 στην Α πλευρά και 119 στη Β πλευρά. Είναι φτιαγμένος από πηλό που έχει ψηθεί στη φωτιά, γεγονός που βοήθησε στη διατήρησή του.

Στην ουσία ο δίσκος κοσμείται από 45 σύμβολα που επαναλαμβάνονται χωρίς κάποια συγκεκριμένη λογική, όπως ακριβώς και οι λέξεις που χρησιμοποιούμε όταν μιλάμε ή γράφουμε. Τα σύμβολα είναι φυτά, έντομα, ψάρια, ανθρώπινες μορφές, εργαλεία κ.ά. και είναι βαλμένα σε ομάδες που χωρίζονται από κάθετες γραμμές. Οι αρχαιολόγοι υποθέτουν ότι αποτυπώθηκαν πάνω στον πηλό από σφραγίδες που κατασκευάστηκαν για αυτόν τον σκοπό. 

Πολλές ερμηνείες έχουν ειπωθεί για το περιεχόμενο του δίσκου, όπως ότι πρόκειται για μία προσευχή, ένα ημερολόγιο, η διήγηση της ιστορίας της Γέννησης του κόσμου, ένα γεωμετρικό θεώρημα κ.ά. Μια πιο πλήρη και εμπεριστατωμένη ερμηνεία έδωσε ο γλωσσολόγος με ειδίκευση στη μινωική γραφή Γκάρεθ Όουενς. Ο Όουενς, μετά από 30 περίπου χρόνια έρευνας υποστήριξε το 2018 ότι αποκρυπτογράφησε την ιδιόμορφη γραφή του δίσκου. Ο δίσκος -σύμφωνα πάντα με την άποψή του- φέρνει στις μέρες μας μια θρησκευτική επιγραφή με ποιητική παρήχηση. Στέκεται ιδιαίτερα στη μορφή μιας εγκυμονούσας γυναίκας που διατείνεται ότι είναι θεά -ενδεχομένως η Πασιφάη, Αστάρτη ή Αφροδίτη- για την οποία είναι γραμμένος αυτός ο ύμνος. 

Η άποψη του Όουενς, αν και υιοθετήθηκε από αρκετούς αρχαιολόγους, δεν είναι κοινώς αποδεκτή στην επιστημονική κοινότητα. Ο Δίσκος της Φαιστού, με την αναποκρυπτογράφητη γραφή του παραμένει μυστήριο ακόμη και σήμερα. Η σπειροειδής μορφή του, τα ανάγλυφα και γλαφυρά σχέδιά του εξάπτουν τη φαντασία κάθε επισκέπτη που το θαυμάζει στις προθήκες του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου.

 

Εικόνες